Hirzutizam

Šta je hirzutizam

Hirzutizam  je stanje  prekomjernog rasta tamnih ili grubih dlačica kod žena. Javlja se na regijama lica i tijela koje karakterišu muški tip dlakavosti, kao što su lice, grudi i leđa. Nastaje uslijed povećane proizvodnje muških spolnih hormona ili povećane osjetljivost kože i folikula dlake na normalne nivoe ovih hormona.

Hirzutizam je često stanje. Pogađa 5% do 10% žena tokom reproduktivnog života, dok je u mlađim dobnim skupinama znatno češći i pokađa čak  20% do 25% adolescentica.

  • Sindrom policističnih jajnika (PCOS). Ovo stanje, koje često počinje u pubertetu, uzrokuje neravnotežu polnih hormona i tako rezultirati prekomjernim rastom dlačica, neredovnim menstruacijama, gojaznošću, neplodnošću i ponekad višestrukim cistama na jajnicima.
  • Kušingov sindrom. Može se razviti iz nadbubrežnih žlijezda koje proizvode previše kortizola ili od uzimanja kortikosteroidnih lijekova tokom dužeg perioda.
  • Kongenitalna hiperplazija nadbubrežne žlijezde. Ovo naslijeđeno stanje karakterizira abnormalna proizvodnja steroidnih hormona, uključujući androgene, u nadbubrežnim žlijezdama.
  • Rijetko, tumor koji luči androgene u jajnicima ili nadbubrežnim žlijezdama može uzrokovati hirzutizam.
  • Neki lijekovi mogu uzrokovati hirzutizam. To uključuje minoksidil, testosteron i dehidroepiandrosteron (DHEA).
  • Često se hirzutizam javlja bez prepoznatljivog uzroka.

  • Porodična historija. Nekoliko stanja koja uzrokuju hirzutizam, uključujući kongenitalnu hiperplaziju nadbubrežne žlijezde i sindrom policističnih jajnika, javljaju se u porodicama.
  • Etnička pripadnost. Žene mediteranskog, bliskoistočnog i južnoazijskog porijekla imaju veću vjerovatnoću da će imati više dlaka na tijelu bez prepoznatljivog uzroka nego druge žene.
  • Gojaznost uzrokuje povećanu proizvodnju androgena, što može dovesti do hirzutizma.

Dijagnoza se postavlja kliničkim pregledom, te hormonalnim testovima. U nekim slučajevima je potrebna radiološka dijagnostika, kao što je ultrazvuk jajnika, MRI nadbubrežnih žlijezda. Teški i brzo progresivni hirzutizam zahtijeva hitniju procjenu osnovnog izvora proizvodnje testosterona.

Ovisno od uzroka preporučiće se adekvatan tretman. Ukoliko postoji jasan izvor povećane produkcije spolnih hormona kao što je PCOS ili poremećaj nadbubrežne žlijezde, uključiće se specifičan tretman. U medikamente spadaju oralni kontraceptivi, antiandrogeni, topikalni medikamenti. Uz specifičnu terapiju najčešće je potrebna i lokalna terapija, kao što su laserska epilacija i elektroliza.

Ukoliko imate pojačanu maljavost obavite endokrinološki pregled. Vraćanje hormona u ravnotežu je prvi korak u liječenju.